Skip to content

Kategorie podziału pianin i fortepianów.

Dokładne opisanie pianina, czy fortepianu może mieć decydujący wpływ na dotarcie do klientów potencjalnie zainteresowanych kupnem instrumentu. Zakładając, że dana osoba potrzebuje np elegancki fortepian o niewielkich rozmiarach w rozsądnej cenie, może wyszukiwać ofert wpisując w wyszukiwarkę „fortepian miniaturowy” lub „gabinetowy”. Zatem zarówno dla kupujących jak i dla sprzedających umiejętność właściwego sklasyfikowania instrumentu posiada ogromne znaczenie.
Podział seryjnie produkowanych modeli pianin i fortepianów odbywa się ze względu na ich rozmiary. W przypadku pianin, parametrem decydującym o danym rodzaju jest wysokość instrumentu, natomiast w przypadku fortepianu, kluczowa jest jego długość. Zarówno pianina jak i fortepiany mają dość stałą szerokość, zdeterminowaną szerokością i rozmiarem klawiszy. Poza nielicznymi wyjątkami, spotyka się klawiatury z 88 lub 85 klawiszami, które zwykle mierzą od 140 do 145cm.
źródło obrazka

Pianina

W kwestii pianin, kategorie wg rozmiarów są bardzo rzadko stosowane, niemniej jednak istnieje takowy podział w krajach anglojęzycznych. Spotyka się niekiedy określenie upright mające oznaczać po prostu pianino, a jest to w istocie rodzaj pianina. Właściwiej jest użyć terminu „vertical” określającego grupę instrumentów klawiszowych, ze strunami ułożonymi prostopadle do podłoża.
  • Spinet: od 91cm do 102cm
  • Console: od 102cm do 109cm
  • Studio: od 112cm do 122cm
  • Upright: od 124cm +
Czytając ogłoszenia z ofertami sprzedaży napotykamy na opisy „pianino salonowe”, co zwykle oznacza tyle, że pianino nie nadaje się do gry, ale ładnie będzie wyglądało w salonie.
Aby pianino mogło nosić miano koncertowego, musi zostać takowym określone przez producenta. Są to zwykle ich najlepsze i najwyższe modele .
Wśród pianin istnieje jednak jeszcze jeden podział. Nie ze względu na ich rozmiar, a rodzaj zastosowanego mechanizmu. Wyróżniamy mechanizmy:
    • Dolnotłumikowe (angielskie)

Mechanizm stosowany we współczesnych pianinach. Tłumik znajduje się poniżej linii młotków, dzięki czemu, po otwarciu klapy, widać niemal całą konstrukcję mechanizmu.

    • Górnotłumikowe (wiedeńskie)

Wraz z wejściem w XX wiek zaprzestano produkcji pianin z mechanizmem górnotłumikowym. Spotykamy go zatem wyłącznie w modelach starej daty. Klocek tłumika znajduje się nad młoteczkami, który zasłania w ten sposób cały mechanizm patrząc na niego od góry, przez otwartą klapę.


Fortepiany

Rozróżnianie fortepianów ze względu na ich długość da się zauważyć znacznie częściej. Jest to dość popularna terminologia w branży fortepianowej. Istnieją dwa rodzaje kryteriów klasyfikacji na 5 lub 7 kategorii.
  • Fortepian miniaturowy:  135-155 cm
  • Fortepian gabinetowy:  155-180 cm
  • Fortepian salonowy:  180-210 cm
  • Fortepian półkoncertowy:  210-240 cm
  • Fortepian koncertowy:  240-300 cm
Drugi podział wywodzący się z krajów anglojęzycznych zawiera 7 wariantów.
  • Baby grand – 155 cm (fortepian dziecięcy)
  • Medium grand – 170 cm (fortepian średni)
  • Living Room grand – 180 cm (fortepian pokojowy)
  • Parlor grand – 188 cm (fortepian salonowy)
  • Music Room grand – 211 cm (fortepian kameralny)
  • Half-Concert grand – 227 cm (fortepian półkoncertowy)
  • Concert grand – 274 cm (fortepian koncertowy)
Fortepian zawsze był świadectwem dobrobytu, na które mogli pozwolić sobie tylko arystokraci. Pianiści również chętniej występowali grając na fortepianach niż na pianinach, gdyż wyglądało to majestatyczniej.
Instrument ten stał się ogromnie pożądany, wskutek czego zaczęto budować fortepiany krótsze niż szersze. W takich egzemplarzach struny są krótkie, a brzmienie skromne. Dla klientów ceniących walory muzyczne lepszym rozwiązaniem jest solidne pianino.
Najdłuższym i jednocześnie największym fortepianem świata jest Stolëmòwi Klawér o długości 608cm. Jest to jedyny taki egzemplarz na świecie. Najdłuższym fortepianem produkowanym seryjnie jest instrument marki Fazioli – 308cm.
W XIX wieku fortepiany nie były tak długie jak dziś. Do 1875r. wszystkie do 215cm nosiły nazwę salonowych, a powyżej 215cm koncertowych. Określenie półkoncertowe powstało na skutek pojawienia się dłuższych modeli, które zyskały miano koncertowych. Te krótsze więc nazwano półkoncertowymi.

źródła:
http://www.bluebookofpianos.com/types.html
http://arspolonica.ocross.net/wymiary-fortepianow/
http://www.fas.harvard.edu/~loebinfo/loebinfo/Proportions/pianos.gif
http://en.wikipedia.org/